در اجراي مواد (3) و (8) قانون راجع به استخدام قضات و شرايط كارآموزي مصوب 19/2/1343 و اصلاحي مربوط مصوب 27/12/1347و ماده واحده تشخيص لزوم كارآموزي براي متقاضيان امر قضاء مصوب 12/7/1360 و قانون استخدام قضات مصوب 14/12/1361 و قانون الحاق پنج تبصره به قانون شرايط استخدام قضات مصوب 25/11/1361 و لايحه اصلاحي آن و قانون تشخيص لزوم كارآموزي مصوب 9/4/1366مجلس شوراي اسلامي، آئين نامه اجرائي زير تصويب مي شود:
مادة 1. قوه قضائيه همه ساله از بين دارندگان دانش نامه كارشناسي و يا بالاتر رشته حقوق يا الهيات، گرايش فقه و حقوق اسلامي و بالاتر و طلاب حوزه هاي علميه طبق ضوابط قانوني، از طريق انتشار آگهي و آزمون، اقدام به انتخاب كارآموز خواهد كرد.
مادة 2. همه ساله تعداد قضات موردنياز توسط معاونت قضائي قوه قضائيه با هماهنگي وزارت دادگستري به آموزش اعلام مي گردد.
ماده 3. اداره كل آموزش با توجه به نياز قوه قضائيه به نيروي قضائي با نشر آگهي واجراي آزمون براي انتخاب و پذيرش كارآموز قضائي اقدام مي نمايد.
تبصره . در آگهي استخدام ضمن تعيين زمان و مواد امتحان مراتب زير نيز به عنوان شرايط داوطلبان قيد مي گردد:
2_1_ تابعيت اصلي دولت جمهوري اسلامي ايران.
2_2_ ايمان و عدالت و تعهد عملي نسبت به موازين اسلامي.
2_3_ اعتقاد به نظام مقدس جمهوري اسلامي ايران و ولايت مطلقه فقيه.
2_4_ نداشتن پيشينه كيفري و اتهام جنحه وجنايت.
2_5_ عدم معروفيت به فساد عقيده و عدم وابستگي به احزاب و گروهك هاي ملحد و غير قانوني.
2_6_ داشتن سلامت كامل جسمي و روحي و صحت مزاج و توانايي انجام كار براي منصب قضاء و عدم اعتياد به مواد مخدر.
2_7_ طهارت مولد.
2_8_ داشتن حسن شهرت در اخلاق و رفتار و ديانت و امانت داري.
2_9_ آمادگي و توانايي انجام كار در هر محلي كه قوه قضائيه تعيين مي كند.
2_10_ داشتن كارت پايان خدمت نظام وظيفه و يا معافيت دائم (براي برادران).
2_11_ موفقيت درآزمون ورودي و قبولي در مصاحبه و گزينش.
ماده 4. داوطلبان استخدام در منصب قضاء بايد ازعهده امتحان مواد ذيل كه به صورت كتبي انجام مي شود برآيند:
1_ حقوق مدني.
2_ آئين دادرسي مدني.
3_ حقوق جزاي عمومي.
4_ حقوق جزاي اختصاصي.
5_ آئين دادرسي كيفري.
6_ حقوق تجارت.
7_ متون فقه.
8_ معارف اسلامي.
9_ ادبيات فارسي.
10_ عربي.
تبصره . سئوالات امتحاني با نظر اداره كل آموزش طرح و به مرحله اجرا در خواهد آمد.
ماده 5. حد نصاب قبولي در آزمون كسب نمره ميانگين 12 در مقياس (20) است.
ماده 6. اداره كل آموزش در مورد وضعيت عقيدتي، سياسي، اخلاقي، اجتماعي و سوابق قبول شدگان در آزمون به طريق مقتضي تحقيق و نتيجه را براي گزينش افراد واجد شرايط در هيأت گزينش قضات مطرح مي نمايد.
ماده 7. اداره كل آموزش فهرست اسامي پذيرفته شدگان نهايي را جهت تشريفات قانوني و صدور ابلاغ كارآموزي قضايي به رياست قوه قضائيه اعلام مي نمايد.
تبصره. پذيرفته شدگان آزمون ها قبل از شروع به كارآموزي ملزم به سپردن تعهد محضري مبني بر انجام حداقل پنج سال خدمت در هر محلي كه قوه قضائيه تعيين خواهد كرد، مي باشند.
ماده 8. شركت دانشجويان دانشكده علوم قضايي در دوره كارآموزي قضايي منوط به ارائه گواهي معتبر فراغت از تحصيل در مقطع كارشناسي و كارت پايان خدمت نظام وظيفه يا معافيت دائم از خدمت نظام يا سپردن تعهد انجام خدمت نظام وظيفه در قوه قضائيه و طي دوره آموزش عمومي نظام وظيفه مي باشد.
ماده 9. كارآموزي به طريق علمي و عملي بوده و مدت آن حداقل يك سال و حداكثر دو (2) سال است.
تبصره. نحوه حضور كارآموزان در كلاسهاي علمي و كارآموزي عملي باتوجه به شرايط و ضرورت ها و طول دوره كارآموزي توسط اداره كل آموزش تعيين خواهد شد.
ماده 10. اداره كل آموزش برنامه آموزشي دوره كارآموزي عملي را تنظيم و ساعت تدريس هريك از مواد درسي به ترتيب زير مي باشد...
1_ احكام اسلامي 30 ساعت
2_ آئين دادرسي مدني و اجراي احكام مدني 60 ساعت
3_ آئين دادرسي كيفري و اجراي احكام كيفري 60 ساعت
4_ حقوق مدني 40 ساعت
5_ حقوق جزاي اختصاصي 50 ساعت
6_ حقوق جزاي عمومي 40 ساعت
7_ حقوق تجارت 40 ساعت
8_ كشف علمي جرم 16 ساعت
9_ اخلاق اسلامي و آداب القضاء 30 ساعت
10_ حقوق ثبت 32 ساعت
11_ امور حسبي 24 ساعت
12_ آشنايي با حقوق تجارت بين الملل 20 ساعت
13_ آشنايي با تخلفات انتظامي قضات 10 ساعت
14_ متون فقه 40 ساعت
15_ ادبيات فارسي (آئين نگارش) 30 ساعت
16_ پزشكي قانوني 20 ساعت
جمع ساعات 442 ساعت
تبصره. دروس ذيل نيز به دوره كارآموزي علمي پذيرفته شدگان روحاني اضافه مي گردد:
1_ حقوق اساسي 24 ساعت
2_ امور اداري و تشكيلات 10 ساعت
ماده 11. كارآموزان براي طي دوره عملي در واحدهاي مختلف قضائي به شرح ذيل به كارآموزي اشتغال خواهند داشت:
1_ دادگاههاي عمومي200 روز
2_ دادگاههاي انقلاب20 روز
3_ دادگاههاي تجديدنظر 30 روز
4_ اداره سرپرستي 10 روز
5_ اجراي احكام (مدني و جزائي) 60 روز
جمع 320 روز
تبصره. اداره كل آموزش مي|تواند ساعات كلاسهاي علمي و مدت زمان كارآموزي عملي را با توجه به مدت دوره ها افزايش يا كاهش دهد.
ماده 12. تقسيم كارآموزان و معرفي آنان به واحدهاي مختلف قضائي و همچنين انتخاب سرپرست براي كارآموزان و نظارت بر نحوه كارآموزي با اداره كل آموزش مي باشد.
ماده 13. سرپرستان هر قسمت پس از پايان مدت مقرر در مورد نحوه كار و درجه علاقه مندي و انضباط كارآموز براساس دفترچه مربوط كه توسط اداره كل آموزش در اختيار آنان قرار مي گيرد اظهارنظر نموده و نمره از 1 تا 20 براي كارآموز منظور و در دفترچه اظهارنظر قيد مي|نمايد.
تبصره. معدل نمرات كارآموزي عملي نبايد كمتر از 14 باشد در صورت كسب معدل كمتر اداره كل آموزش مدت مناسبي را جهت تجديد كارآموزي تعيين خواهد كرد و چنانچه كارآموز در دوره تجديدي نيز موفق به كسب معدل 14نشود به كارآموزي وي خاتمه داده و برابر مقررات رفتار خواهد شد.
ماده 14. سرپرستان در مورد حضور و غياب كارآموزان دقت و مراقبت لازم را معمول داشته و در صورت غيبت مراتب را به اداره كل آموزش گزارش خواهند كرد.
ماده 15. كارآموزان در هر مرحله از كارآموزي (علمي و عملي) از نظر مرخصي، غيبت و معذوريت تابع قانون مقررات استخدام كشوري مي باشند.
تبصره 1. كارآموزان بايد به نحوي از مرخصي استفاده نمايند كه غيبت آنان از يك پنجم ساعت كلاسهاي هر درس بيشتر نشود.
تبصره 2. اداره كل آموزش مراتب مرخصي و معذوريت كارآموزان را به اداره كل كارگزيني و غيبت آنان را به اداره كل امور مالي و كارگزيني اعلام خواهد كرد.
تبصره 3. چنانچه مرخصي، معذوريت و يا غيبت كارآموز از يك پنجم ساعت هر درس بيشتر شود كارآموزي علمي او در آن درس تجديد خواهد شد.
ماده 16. چنانچه كارآموز حداكثر تا مدت يك پنجم زمان تعيين شده نتواند در دوره كارآموزي عملي شركت نمايد (اعم از عذر موجه و غيرموجه) كارآموز وي به مدت غيبت تمديد خواهد شد.
تبصره. چنانچه غيبت كارآموز (اعم از موجه و غيرموجه) از يك پنجم مدت تعيين شده تجاوز نمايد كل كارآموزي وي تجديد خواهد شد.
ماده 17. به سرپرستاني كه تعليمات عملي كارآموزان را به عهده دارند بر حسب فعاليت و علاقه مندي و تعداد كارآموز با تشخيص اداره كل آموزش مبلغي تا معادل يك ماه حقوق و مزايا در سال پرداخت مي شود.
ماده 18. به مدرسين دروس علمي دوره كارآموزي حق التدريس متناسب به ازاي هر ساعت تدريس به شرح زير پرداخت خواهد شد:
دارندگان مدرك تحصيلي دكترا هر ساعت 15000 ريال
دارندگان مدرك تحصيلي حوزوي (متجزي) هر ساعت 15000 ريال
دارندگان مدرك تحصيلي فوق ليسانس هر ساعت 12000 ريال
دارندگان مدرك تحصيلي ليسانس هر ساعت 10000 ريال
تبصره 1. حق التدريس تعيين شده تا سقف مقرر در آئين نامه هاي مصوب از رديف اعتبارات مربوطه و مابه التفاوت آن از رديف بودجه خارج از شمول پرداخت خواهد شد.
تبصره 2. اداره كل آموزش مي تواند با موافقت رياست قوه قضائيه در هر سال حداكثر تا سقف 50% به مبالغ فوق اضافه نمايد.
ماده 19. كارآموزي علمي جنبه آموزش تجربي و كاربردي داشته و مشتمل بر شرح و تفسير رويه هاي قضائي و بحث هاي تحليلي و نظري و استدلالي و كنفرانس هايي درباره موضوعات مزبور ولدي الاقتضاء حائز جنبه تطبيقي از حقوق ساير كشورها خواهد بود. و حتي الامكان نيازهاي روز به شيوه علمي كار و چگونگي تصميم گيري در موارد مختلف به كارآموزان آموزش داده خواهد شد و به مقتضاي حال آراء و قرارهاي صادره در محاكم به نقد گذارده مي شود.
ماده 20. امتحانات دوره كارآموزي علمي پس از خاتمه برنامه هريك از مواد به صورت كتبي انجام مي گيرد و نمره دروس از يك تا بيست خواهد بود و قبولي كارآموز منوط به اين است كه در هر يك از مواد درسي حداقل داراي نمره 12 بوده و معدل نمرات او كمتر از 14 نباشد.
تبصره 1. چنانچه كارآموز با كسب معدل 14 حداكثر در سه درس نمره كمتر از 12 داشته باشد مهلت مناسبي به او باده مي شود تا مجدداً در امتحان تجديدي آن دروس شركت نمايد.
تبصره 2. چنانچه كارآموز در امتحان تجديدي يكي از مواد درسي موفق به تحصيل نمره لازم نشود و همچنين در مورد كارآموزي كه در امتحانات بدوي با داشتن معدل 14 در بيش از 3 درس نمره كمتر از 12 كسب نمايد و نيز براي كارآموزي كه معدل نمرات بدوي او كمتر از 14 باشددوره كارآموزي وي فقط براي يك بار تجديد خواهد شد و اگر باز هم از عهده امتحانات برنيايد به كارآموزي وي خاتمه داده و جهت اعمال مقررات ذيل ماده 5 قانون استخدام قضات و شرايط كارآموزي مصوب 1347 به اداره كل كارگزيني معرفي خواهد شد.
ماده 21. افراد مشروح ذيل در صورت عدم اجراي ماده 5 قانون فوق الذكر مكلفند هزينه ها و خسارات دوره تحصيلي و كارآموزي را برابر نظر اداره كل آموزش پرداخت نمايند:
1_ فارغ التحصيلان رشته علوم قضايي دانشكده علوم قضايي و خدمات اداري دادگستري كه از شركت در دوره كارآموزي خودداري نمايند.
2_ كارآموزاني كه از ادامه كارآموزي قضايي خودداري كنند.
3_ كارآموزاني كه بنا به دلايل آموزشي، انضباطي و گزينشي در هر مرحله از اداره كارآموزي منع شده و يا فاقد صلاحيت براي تصدي شغل قضاء تشخيص داده شود.
4_ كارآموزاني كه پس از خاتمه كارآموزي از اشتغال به خدمت قضائي استنكاف نمايند.
ماده 22. معدل كل كارآموز در پايان دوره عبارت است از معدل نمرات كارآموزي علمي و عملي
ماده 23. اداره كل آموزش با دريافت ليست محل هاي خالي از كارگزيني در محدوده ليست تنظيمي نسبت به تقسيم آنان اقدام و در جلسه مشترك مديران كل كارگزيني و آموزش توافق نهايي حاصل و ليست با دو امضاء آنان جهت صدور ابلاغ قضائي به اداره كل كارگزيني ارسال مي گردد.
تبصره 1. در صورت وجود اختلاف در تعيين محل هر يك از كارآموزان يك تن از اعضاء كميسيون نقل و انتقال قضات «معاونت اجرايي رياست قوه قضائيه» به آنان ملحق كه در اين صورت رأي اكثريت ملاك اقدام است.
تبصره 2. اداره كل آموزش موظف است مراسم تحليف كارآموزان را به نحوي برگزار نمايد كه چند روز قبل يا هم زمان با مراسم تحليف ابلاغ قضائي آنها صادر شده باشد.
ماده ۲۴. كارآموزان قضائي در صورت مرخصي، بيماري يا داشتن عذر موجه ديگر ميتوانند حداكثر از 20 روز معافيت در دوره كارآموزي عملي استفاده نمايند.
تبصره 1. در صورتي كه مدت فوق از 20 روز بيشتر و از 30 روز تجاوز ننمايد مدت كارآموزي موضوع ماده فوق تمديد شده و اگر معافيت از 30 روز بيشتر شود كارآموز تجديددوره خواهد شد.
تبصره 2. تشخيص عذر موجه با اداره كل آموزش ميباشد.
ماده 25. فارغ التحصيلان دانشكده علوم قضائي فاصله بين فارغ التحصيل شدن و تاريخ اعزام به خدمت نظام وظيفه و يا شروع دوره كارآموزي در طول هفته به كارآموزي عملي اشتغال داشته و حقوق كارآموز ضمن تحصيل دريافت خواهند كرد.
ماده 26. محل كارآموزي در تهران خواهد بود.
تبصره. در صورت نداشتن امكانات لازم در تهران محل كارآموزي حسب مورد با نظر رياست قوه قضائيه تعيين خواهد شد.
ماده 27. اداره كل آموزش موظف است نسبت به حضور و غياب دقيق كلاسهاي علمي اقدام نمايد.
ماده 28. داوطلبان مشاغل قضائي قبل از اشتغال به خدمت قضا بايد در حضور رياست قوه قضائيه يا نماينده او به شرح زير اداء سوگند نمايند:
متن سوگندنامه
بسم الله الرحمن الرحيم
من به عنوان قاضي در محضر قرآن كريم و در برابر ملت ايران به خداي قادر متعال سوگند ياد مي كنم كه به پيروي از پيامبر گرامي اسلام و ائمه طاهرين عليهم السلام و استمداد از ارواح طيبة شهداي اسلام پاسدار حق وعدالت باشم و با تكيه بر شرف انساني خويش تعهد مي نمايم كه همواره در كشف حقيقت و احقاق حق و اجراي عدالت و قسط اسلامي در گرفتن حق از ظالم و بازگرداندن آن به صاحبش كوشا باشم و با تلاش پي گير در مسند قضا در تحكيم مباني جمهوري اسلامي و حمايت از مقام رهبري دين خود را به انقلاب مقدس اسلامي اداء نمايم.
امضاء
اين آئيننامه مشتمل بر 28 ماده و 21 تبصره در تاريخ 1/10/1376 به تصويب رياست قوه قضائيه رسيده و لازم الاجرا مي باشد. آئيننامه هاي قبلي ملغي الاثر اعلام مي شود.
رئيس قوه قضائيه